Interview met Enis Odaci en Herman Koetsveld over Spiegelreis

20 september 2019

Volgende week verschijnt Spiegelreis van Enis Odaci en Herman Koetsveld. In dit boek gaan de auteurs op reis door elkaars geloof; de islam en het christendom. Lees hier het interview met beide auteurs.

Wat was voor jullie de aanleiding om uw boek te schrijven?

Onze samenwerking bestaat nu bijna 10 jaar. Wij zoeken in ons onderlinge contact, in onze schrijverij, lezingen, bijdragen in de media enz. naar ‘de taal van het vertrouwen’ als doorgaand protest, maar ook als heling van het huidige maatschappelijk klimaat van wantrouwen met de daarbij behorende verharding in het maatschappelijk debat.

spiegelreis

Na de verbreding van ons gesprek middels het verdiepende interviewproject De Zeven Zuilen met zeven boeiende min of meer bekende gesprekspartners, dat resulteerde in het gelijknamige boek, wilden we nog dichter bij elkaars tradities en de veelkleurigheid daarvan komen, daarvan ervaren, daarvan leren. En zo werd het idee van de Spiegelreis geboren: Enis zou Herman naar een aantal islamitische gemeenschappen sturen, Herman zou Enis naar een aantal christelijke gemeenschappen sturen. En dan beiden de bijeenkomsten van de betreffende gemeenschappen bezoeken, spreken met de leiding en bezoekers en zo mogelijk ook gewoon thuis bij leden een ontmoeting bij de maaltijd hebben. We veronderstelden onze ervaringen aan elkaar te kunnen spiegelen. Vandaar: spiegelreis.

Wat viel het meeste op tijdens de bezoeken aan de christelijke gemeenschappen (Enis) en de islamitische gemeenschappen (Herman)?

Herman:

“Allereerst de enorme hartelijkheid waarmee ik telkens werd ontvangen. Jaren geleden zijn mijn vrouw en ik begeleiders geweest van een Iraans vluchtelingengezin dat zich in ons land mocht vestigen. Het was een regelrechte cultuurschok in positieve zin om de ‘oosterse’ gastvrijheid toen aan den lijve te ervaren. Ik had het dus kunnen weten, maar opnieuw viel de hartelijke verwelkoming van mensen die mij niet kennen, telkens als een warme deken over me heen. Ja, ik was vaak best een beetje gespannen: wie ga ik ontmoeten? Gaat het lukken met de communicatie? Hoe heb ik me te gedragen op plekken waar ik de gewoontes niet ken? Maar eigenlijk verdampte die onrust telkens onmiddellijk in de oprecht gemeende vriendelijkheid die mij op voorhand ten deel viel. Maar ook raakte ik telkens onder de indruk van de oprechte en in mijn beleving doorleefde spiritualiteit van mijn gesprekspartners. Uiteraard rezen er ook telkens van allerlei vragen in de ontmoetingen, maar daar zijn het dan ook ontmoetingen voor.

Enis:

“Christenen en moslims lijken op elkaar. De verscheidenheid onder christenen herkende ik in mijn eigen geloofstraditie. De manier waarop met de Bijbel wordt omgegaan, van heel strikt tot heel los, zie ik ook terug bij moslims die de Koran ter hand nemen. En ik ontdekte ook dat er tussen het theologisch denken en de culturele uitingsvorm nogal wat licht zicht. Christenen zijn zeer divers en zij hebben onderling ook nogal wat religieuze appeltjes met elkaar te schillen, maar uiteindelijk, als het moet, is er de oecumene. Ik was dus aangenaam verrast door de vele gezichten van Jezus.”

Wat zijn de meest in het oog springende overeenkomsten en verschillen tussen de gemeenschappen die jullie bezochten?

Misschien is de meest in het oog springende overeenkomst dit: hoe orthodoxer, hoe lastiger de communicatie verloopt. We hebben allebei heel veel moeite moeten doen om de ander aan een orthodoxe gemeenschap te verbinden. De angst voor negatieve publiciteit blijkt zowel in islamitische als in christelijke gemeenschappen groot. En dat gold dus ook voor de anders zo naar buiten gerichte evangelische gemeenschappen.

Tja, en dan die verschillen, dat is hier niet zomaar in algemene zin te beantwoorden. De verschillen tussen bijvoorbeeld de PKN-gemeente in Rolde en de uitbundige christelijke migrantenkerk in de Bijlmer zijn al enorm, al zijn het beide loten aan de christelijk stam. En hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor de Turks-soennitische moskee in Zaandam en de islamitsche  LHBT’ers van de Stichting Maruf in Amsterdam. Om daarvan wat te ‘proeven’ moet je echt het boek gaan lezen.

Wat willen jullie met jullie boek bereiken?

Als dit boek ook maar enigszins bijdraagt aan het besef dat dé islam en hét christendom niet bestaan, maar dat het altijd gaat om concrete mensen met hun bronnen en eigenaardige tradities, gewoonten en denkbeelden, zijn we tevreden. Het is goed om ons daarvan bewust te zijn en dat dus onze nieuwsgierigheid aangeraakt wordt. Als we aan dit besef hebben mogen bijdragen, dan voelen wij ons al rijk dat we deze Spiegelreis hebben mogen maken en dit boek hebben mogen schrijven.


Spiegelreis

spiegelreis

Spiegelreis van Enis Odaci en Herman Koetsveld brengt moslims en christenen dichter bij elkaar. De aueturs gaan op reis door elkaars geloof, de islam en het christendom. Onder andere een Benedictijns klooster, de Ahmadiyya moslimgemeenschap en een evangelische Pinkstergemeente worden bezocht. Naar aanleiding van deze bezoeken en de gesprekken, reflecteren de auteurs op de overeenkomsten en verschillen tussen islam en christendom en wat dit betekent voor de vragen van vandaag.

Enis Odaci is voorzitter van de stichting Humanislam en betrokken bij NieuwWij.nl. Herman Koetsveld is cultuurtheoloog en predikant. Beiden wonen in Hengelo. Met Stichting Koetsveld & Odaci geven ze vorm aan de interreligieuze dialoog.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Boekenwereld
Voor de verkoop van onze producten werken wij samen met boekenwereld. Hierdoor bestel je betrouwbaar en gemakkelijk bij een online boekenwinkel die in bezit is van het keurmerk van de Thuiswinkel. Hier vind je meer informatie of veelgestelde vragen over het bestellen bij boekenwereld.