Paulien Vervoorn #10: Beloof je hoorder wat hij kan verwachten

7 januari 2020

Paulien Vervoorn is fulltime bezig met het begeleiden van mensen die in kerken (s)preken. Denk aan predikanten, voorgangers, sprekers en jeugdleiders. Op Theoblogie publiceren we een tiendelige serie waarin zij haar belangrijkste tips voor dit (s)preken met ons deelt. Vandaag verteld ze in het allerlaatste deel van de serie hoe je de beloftes uit je introductie waar kunt maken.

In je intro heb je de interesse gewekt. Hopelijk zijn je hoorders gemotiveerd om de rest van je preek te horen. Nu willen ze weten wat ze kunnen verwachten. Het is daarom belangrijk om te beloven wat je gaat doen. Doe dat kort, maar krachtig. Geen hele verhalen. Je hoeft ook nog niet per se je drie principes (als je die hebt) weg te geven. Dan haal je de spanning eruit. Als je naar de film gaat, wil je ook niet van tevoren weten hoe het plot in elkaar zit. Je wilt wel weten of het onderwerp je aanspreekt, want anders koop je geen kaartje.

Volgens de mindmap heb je in de voortuin de interesse gewekt. Je zet nu als het ware de deur wagenwijd open. Alsof de mensen op de stoep alvast kunnen ruiken wat je voor lekkers hebt gemaakt. Je ziet ze over de drempel stappen, ze komen af op de geur. Hier willen ze zijn. Je belooft je hoorders precies genoeg zodat ze je structuur begrijpen en erop vertrouwen dat je preek de moeite waard is om te horen.

Als je erop gaat letten, kom je veel van deze beloften tegen. Op de achterkant van een boek, aan het begin van een hoofdstuk of de eerste regels van een blog.

Ik kan je zelfs beloven dat

  • je
  • in deze blog (met een leestijd van drie minuten)
  • het principe van de belofte
  • leert toepassen
  • aan de hand van maar liefst negen
  • tips,
  • zodat je dat bij je volgende preek
  • ervaart dat je
  • focus helderder is en dat je luisteraar sneller en langer geboeid luistert.

In deze belofte zaten allerlei tips verborgen:

  1. Spreek in de je-vorm. Dus niet: ik ga het hebben over …
  2. Vertel eventueel hoelang iets gaat duren. Een kwartier? Een half uur?
  3. Geef zo concreet mogelijk aan waar je hoorder mee naar huis gaat.
  4. Gebruik een werkwoord waarbij je hoorders aanhaken.
  5. Noem eventueel een getal, zodat tijdens je preek helder is waar je bent gebleven. Voor jezelf ook handig trouwens. En volg vooral dit voorbeeld niet op met het getal negen. Dat kan niemand onthouden! (Waarom ik het toch doe? Omdat je dit niet hoeft te onthouden. Gebruik deze blog nog eens als naslagwerk.)
  6. Varieer. Noem het de ene keer punten. De andere keer kenmerken. Of fases. Of voordelen. Of instructies. Of tips. Of lessen.
  7. Het woord zodat verwijst naar de praktijk.
  8. Eventueel weer een werkwoord waarbij mensen aanhaken.
  9. Vertel wat het effect is in de praktijk. Gebruik woorden als helderder, beter, sneller, fijner, et cetera.

Een voorbeeld van een van mijn beloften:

In deze preek ontdek je drie groei-instructies die Paulus geeft in Galaten 5, zodat de vrucht van de Geest meer en meer zichtbaar kan worden in je leven.

Je ziet dat ik me aan de meeste tips hield. Én nog een extra tip:

10. Verwijs alvast naar het Bijbelgedeelte.

Let op dat je belofte niet goedkoop wordt

Drie tips om te genieten van ongewenste kinderloosheid vind ik bijvoorbeeld misplaatst. En je kunt niet elke week beloven dat het leven van je hoorders efficiënter, makkelijker en fijner zal verlopen. Soms is het meer op zijn plek om te beloven dat je hoorders zien dat het leven butsen kent, zodat je weet dat je niet de enige bent. Punt. Per keer kijk je welke van de tien tips toepasbaar zijn.

Maak je belofte niet te klein

Je haalt daarmee alle verwachting naar beneden. Stel je bijvoorbeeld voor dat je alleen maar zegt: ik ga je het verhaal van Simson vertellen. ‘Wat heb ik daaraan?’ zullen mensen dan alsnog denken.

Maak je belofte niet te groot

Als je het niet kunt waarmaken, ben je niet meer geloofwaardig. Hoe groter je belofte, hoe hoger de verwachtingen. Je preek wordt hierdoor ook spannender. En scherper. Doordat je een duidelijk doel voor ogen hebt. Je begrijpt nu waarschijnlijk ook beter waarom je het intro pas kunt bedenken als je je kern klaar hebt. Je belooft namelijk bij de deur wat mensen op de bank kunnen verwachten.

Vertel je belofte pas aan het einde van je intro

Veel sprekers hebben geen belofte in hun preek. Voor veel (ervaren) sprekers is dit onderdeel nieuw. Of ze beginnen er hun preek mee. Niet doen. Waarom zou iemand op het puntje van zijn stoel gaan zitten als je zegt: ‘Het thema van deze preek is leven uit genade’? Pas nadat jouw hoorders hebben geknikt van herkenning, zijn ze echt gemotiveerd om te luisteren naar het Woord. Vertel pas wat ze kunnen verwachten als mensen ervan zijn doordrongen dat de preek over hen gaat.

Bovenstaande is een samenvatting en bewerking van hoofdstuk 11.8 van Geloofwaardig spreken.

Geloofwaardig spreken

geloofwaardig spreken

Geloofwaardig spreken van Paulien Vervoorn, voor iedereen die steengoed wil preken. Aan de hand van dit boek leer je om een preek te maken die staat als een huis. De IKEA-structuur geeft houvast: je ontwerpt een inspirerend intro en een krachtige kern, je geeft erkenning bij bezwaren en je hebt een activerende afsluiting. Je leest wat je al goed doet én je wordt uitgedaagd te spreken op een manier die bij jou én bij deze tijd past. In deze herziene editie tref je in ieder hoofdstuk een paar uitspraken van sprekers aan en daarnaast veel nieuwe voorbeelden, voortschrijdende inzichten en nieuwe tips. Paulien Vervoorn is spreker, auteur en trainer. Ze is de auteur van Hartelijk getalenteerdPUUR!Wandelen & genieten met GodDagelijks VersVeertigvragentijd en Donkeredagenvragen (samen met Willem Ouweneel) en Feedback in de kerk.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *