Interview met René van der Rijst

9 november 2020

Contact – Kerkplein Haarlem-Noord

Vandaag delen we op Theoblogie.nl een interview met René van der Rijst. Onlangs verscheen zijn boek Het geschenk van vertrouwen bij uitgeverij KokBoekencentrum. We willen René van harte bedanken voor het meewerken aan dit interview.

Hoe kwam u op het idee om dit boek te schrijven?

Naar aanleiding van mijn proefschrift, waarin ik me tamelijk kritisch uitlaat over de gebruikelijke preekpraktijk, merkte Ciska Stak, docent aan de PThU, op, dat studenten misschien wel veel meer behoefte hebben aan vertrouwen, dan aan een kritische insteek. Daar ben ik over na gaan denken en ik realiseerde mij, dat dit nogal om een omslag vraagt. Immers, we worden in onze samenleving – en zeker ook in de wetenschap – opgeleid om kritische vragen te stellen: is dat wel zo? Klopt dat wel? Tegelijk is dat vreemd, we leren dus eigenlijk met wantrouwen naar de wereld te kijken en dat is een weinig vruchtbare houding.

Maar ik merk ook, dat ik in het dagelijks leven best veel vertrouwen heb. Ik ben geneigd anderen in eerste instantie te vertrouwen, i

k ga er doorgaans vanuit dat dingen wel goed komen, heb vertrouwen in de toekomst.

Hoe kun je dat vertrouwen bewaren en versterken? Dat werd mijn vraag.

Wat betekent vertrouwen voor u persoonlijk?

Vertrouwen is, denk ik, zowel een steeds aanwezige onderstroom in mijn leven, als iets wat mij telkens weer geschonken moet worden, of bevestigd moet worden door anderen. Als je geen vertrouwen krijgt, dan wordt het heel moeilijk om vertrouwen te hebben. Ik geloof niet dat we vertrouwen alleen uit onszelf kunnen halen. Dat is er mis met het moderne beeld van de autonome, onafhankelijke mens, die zijn of haar eigen keuzes maakt. Als zulke mensen al bestaan, dan weet ik niet of dat wel leuke mensen zijn, zo los van anderen.

U schrijft dat de vertrouwenscrisis een spirituele crisis is. Hoe kwam u tot deze conclusie?

Geloven en vertrouwen zijn, denk ik, zeer verwante begrippen. Geloven is een  soort vertrouwen. Beide zijn echter in de sfeer van zekerheid, controle en bewijzen terecht gekomen. Vertrouwen moet verdiend worden, geloof moet bewezen worden, terwijl beide juist gaan om de vraag hoe we omgaan, met waar we geen zekerheid over hebben, met wat niet te overzien, niet te controleren is. Dat vermogen om te geloven, dreigen we te verliezen, net als ons vermogen om te vertrouwen. In die zin is de vertrouwenscrisis een spirituele crisis: beide hebben te maken met wat boven ons uitgaat, met wat we in eerste instantie moeten ontvangen en niet kunnen maken.

Bent u door het schrijven van dit boek op een andere manier naar vertrouwen gaan kijken?

Ik ben vertrouwen vooral gaan zien als iets wat er is, wat we niet hoeven te verdienen, maar waar we wel goed voor moeten zorgen door voor elkaar te zorgen. Zorg voor elkaar in vertrouwensrelaties, die vaak niet gelijkwaardig zijn, kon wel eens belangrijker zijn dan rechtvaardigheid.

Op welke manier heeft volgens u de Corona-crisis invloed op ons vertrouwen?

De crisis laat bij uitstek zien hoe belangrijk vertrouwen is. Zonder vertrouwen in elkaar, zonder vertrouwen tussen burgers en overheid, wetenschap en media gaan we hier niet uitkomen, tenzij we een enorm controleapparaat opzetten, maar dat wil niemand, lijkt mij. Ik denk dat de mensen die zich niets van maatregelen aantrekken, zich moeten realiseren dat dàt het alternatief is: meer dwang, controle en boetes.

Heeft u genoten van dit interview met René van der Rijst?

Als u meer van René van der Rijst wil lezen kunt u hier zijn boek Het geschenk van Vertrouwen bestellen. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *