In dit artikel vindt u een emotionele briefwisseling tussen Claartje Kruijff en Lody van de Kamp over de kerstgedachte – uit Slowfood – broodnodige gesprekken over het Onze Vader.

 


 

Dag Lody,

Over tien dagen is het Kerstmis. Overal lichtjes, liedjes op de radio, overvloedig eten in de winkels. Gezellige plannen met elkaar en tijd om even niets te moeten. Maar voor velen zijn de kerstdagen ingewikkelde en verdrietige dagen. Mensen die een dierbare moeten missen. Moeders die hun kinderen niet kunnen verwennen of mensen die alleen zijn of zich alleen voelen, die geen liefde ervaren. Het is te stil en eenzaam.

Deze gebedsregel wordt intenser in mij door jouw schrijven. Het maakt mij ook verdrietig. De combinatie tussen dankbaarheid en verdriet voor en om de wereld vind ik verwarrend.
Alhoewel, jij schrijft niet over dankbaarheid. Jij houdt mij dichter bij de woorden. Jij giet er geen laagje geestelijkheid overheen. Je schrijft over het fysieke brood op een nogal concrete manier. Ik versta deze bede als geestelijk voedsel: geef mij vandaag de richting, de zin om door te gaan. Ook als ik tegen de wind in moet fietsen.

Honger kent geen geduld, schrijf jij. ‘Hoe kom ik tenminste vandaag aan een stukje brood? Morgen zien we wel weer verder.’ Die woorden raken me. ‘Geef me vandaag wat ik verteren kan’, schreef iemand mij laatst.
Wij bepalen de overvloed en het tekort niet, schrijf je, maar ik ervaar mijn overvloed wel als een opdracht. Ja, ik werk en ik doe ontzettend mijn best. Ik heb altijd erg mijn best gedaan. Voor de mijnen en ook voor mensen die op mijn pad komen. Maar ik doe of deed ook te weinig en ben te vaak opgesloten in mijzelf. Maar misschien maak ik mijzelf steeds weer te groot.

Het is niet aan ons om overdaad en tekort te bepalen, het ligt in uw hand, schrijf jij. Maar als ik denk aan mijn overvloed voel ik meteen mijn onmacht. Want waarom ik wel en zij niet?

 

– Claartje

 


 

Beste Claartje,

Ja, over een dag of tien vieren velen Kerstmis. Natuurlijk zou het Onze Vader in die viering een grote rol kunnen spelen. Misschien zouden wij dat zelf wel willen. Alleen, jij en ik bepalen niet de regie van de wereld. Onze wereld kent maar één regisseur. Wij helpen achter de coulissen een beetje mee.

In onze eigen wereld mogen wij best vieren. Misschien niet met de overdaad die om ons heen soms wel heel nadrukkelijk zichtbaar is. Maar leven en genieten en het gebruik van datgene wat ons aan ‘brood’ wordt gegeven is niet alleen toegestaan. Daarvoor is het ook geschapen door die Vader. 

In de Talmoed wordt ons geleerd dat de mens er niet is om als een kluizenaar te leven.
Dus hoe viert de wereld Kerst (of elk ander te vieren moment)? Door blij te zijn, te genieten van alles wat ons gegeven is en daarbij in daden en in gedachten de ander niet uit het oog te verliezen. Niet als de regisseur, want dat is Hij. Wel als steun vanuit de coulissen. Ik heb het weleens vergeleken met kinderen, of met gezondheid. Mag diegene die het is gegeven om kinderen, kleinkinderen of zelfs achterkleinkinderen te hebben daarvan genieten?

Zich daarvoor inspannen? Wetende dat anderen dat geluk niet is gegeven? Mag iemand die niets te klagen heeft over zijn gezondheid daarvan genieten, daarvan gebruik maken, wetende dat anderen helaas niet gezond zijn? Ja, dat mag. Sterker, dat moet. Dat noemen wij in het Hebreeuws, Hakarat Hatov, erkentelijk zijn voor wat ons gegeven is. Maar juist die erkentelijkheid brengt een plicht met zich mee om die ander, in bescheidenheid, vanuit de coulissen in de afwezigheid van dat geluk te troosten, te steunen en te stimuleren.

Dit is zo’n beetje mijn reactie op jouw diepzinnige bespiegelingen van vanochtend. Een hartelijke groet. Kijk nog maar eens naar die mooie boom met die prachtige versieringen, blader nog maar eens een keer door dat boek met die heerlijke kerstgerechten. De ander, die gaan wij echt niet vergeten.

 

Slowfood

Broodnodige gesprekken over het Onze Vader

In Slowfood, broodnodige gesprekken over het Onze Vader, samengesteld door Claartje Kruijff (Theoloog des Vaderlands 2017), gaan zes theologen uit de christelijke, joodse en islamitische traditie in gesprek over het eeuwenoude gebed Onze Vader. Open en eerlijk schrijven zij over existentiële thema’s als wil, brood, schuld, vergeving en verlossing.

Slowfood volgt de regels uit het Onze Vader en biedt de lezer verrassende inzichten, boeiende gedachtewisselingen en inspirerende teksten. Het Onze Vader blijkt na al die eeuwen nog steeds een oriëntatiepunt te zijn voor wat belangrijk is in het leven.

 

Bestel het boek hier

 


N.a.v. Slowfood | Claartje Kruijff | Uitgeverij KokBoekencentrum | Als hardcover

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *