Muziek & liturgie

Psalmen met Akkoorden – door Arend van der Kruk

Arend van der KrukBinnen ons kerkelijk leven geven de berijmde psalmen een belangrijke bijdrage aan erediensten, kerkelijke activiteiten, concerten, en bijeenkomsten.

Opmerkelijk is dat in dit kerkelijk leven met betrekking tot het psalmgezang een behoorlijke diversiteit aan opvattingen is over gemeentezang. In de behoudende kerken worden de psalmen niet ritmisch gezongen. Het tempo in gemeente zang is eigenlijk per kerk verschillend. Maar er zijn weer behoudende kerken waar wel ritmisch word gezongen. Daarnaast kerken waar naast psalmen ook gezangen worden gezongen, en er zijn kerken waar psalmen een antieke status hebben gekregen. Kortom er een vrijwel onuitputtelijke diversiteit in de beleving en uitvoering wijze.

Binnen en buiten de kerken van welke doleantie ook, neemt het vrije lied, een belangrijke plaats in. Liederen uit de boeken zoals b.v. Opwekking  en Toonhoogte zijn binnen bijna elke kerkelijke gemeenschap mateloos populair. Onder andere komt dit door de notatie schrijfwijze met akkoorden. Bij het nieuwe muziekboek, Psalmen met Akkoorden zijn nu ook psalmmelodieën met deze akkoordsymbolen genoteerd.

Verder heeft binnen de kerkelijke wereld heeft het gebruik van diverse muziekinstrumenten een enorme vlucht genomen. Naast het orgel is het gebruik van o.a. dwarsfluit, trompet, gitaar viool, keyboard, piano, ect. niet meer weg te denken. Door het gebruik te maken van de eerder genoemde vorm van muzieknotatie zijn de mogelijkheden op muziekgebied steeds toegankelijker geworden. Het gebruik van akkoordsymbolen is hier in een goed voorbeeld, voor zowel toets als snaar instrumenten en is steeds beter ontwikkeld voor verantwoord gebruik. 

Met het nieuwe psalmboek, probeer ik een bijdrage te geven de psalmzang ook in deze muzieknotatie te gebruiken met deze instrumenten. In de afgelopen jaren heb ik dit uitvoerig getoetst waarbij, jongeren en ouderen, zowel op het orgel piano, en gitaar, respectievelijk gemeentezang, op school, club en andere bijeenkomsten hun muzikale bijdrage hebben gegeven. Het gebruik van akkoorden heeft ook een ander voordeel, de akkoorden leer je via een akkoordschema, uiteindelijk speel je dit uit het hoofd waardoor je sneller de muzieknotatie leert, en als bijkomstigheid ook makkelijker zelf muziekharmonieën kan maken. Het is ook handig voor bijvoorbeeld solo spelers b.v. van blaasinstrumenten. De akkoorden zijn makkelijk aan te leren, waardoor je op een redelijk snelle mannier ook een toetsinstrument bespeel want je kunt immers al de melodienoten lezen.

Kortom met deze bundel wil ik een bijdrage geven dat ook onze mooie psalmmelodieën, een blijvende plaats in nemen in zowel voor huiselijk gebruik en samenkomsten.


Arend van der Kruk is musicus. Onlangs verscheen van zijn hand het boek Psalmen met akkoorden voor orgel, piano, keyboard en gitaar (uitg. Boekencentrum).