KerkKerkelijk jaarTheologie

‘PreekWijzer.nl moet een goede plek worden om je te oriënteren’

Meer dan 90% van de voorgangers maakt gebruik van het internet bij het voorbereiden van de preek – in meerdere of mindere mate. Voor degenen die er zeker van willen zijn dat ze hun gegevens ontlenen aan deugdelijke bronnen, is er vanaf vandaag de PreekWijzer. Een website die via een intelligente zoekmachine toegang biedt tot een schat aan informatie.
Informatie bij een bijbelperikoop? Bij een specifiek thema of een kerkelijk feest? Binnen de PreekWijzer kan gericht worden gezocht, en de verkregen resultaten kunnen via aanvullende ‘filters’ zó worden verfijnd dat de meest geschikte achtergrondinformatie gevonden wordt.
Een zoekterm als ‘genade’ levert 457 treffers op. Veel te veel om doeltreffend mee te kunnen werken, maar prettig te weten dat ook ‘genadig’ is meegenomen in de resultaten. Filteren op ‘Matteüs’ verkleint het aantal echter al tot 48 en een overzicht van mogelijke aanvullende filters dat er direct bij in beeld verschijnt, biedt de mogelijkheid de juiste bron op het juiste moment te vinden. De aangegeven combinatie komt voor in zestien theologische artikelen, in dertig preekschetsen, drie keer in een artikel van A. Noordegraaf, vijf keer in combinatie met ‘barmhartigheid’, zes keer samen met ‘avondmaal’ en drie keer in een item waarin het ook over Goede Vrijdag gaat. Om maar een klein aantal voorbeelden uit de verschillende filtercategorieën te noemen.
Zoeken op een combinatie van trefwoorden? Het kan. Alleen in beeld krijgen wat er in het archief van het Nederlands Theologisch Tijdschrift over het onderwerp te vinden is of hoe het voorkomt in de preekschetsen in diverse jaargangen Postille? Geen probleem. En los hiervan biedt de PreekWijzer ruimte om online met andere gebruikers te communiceren over alles wat met preken en preekvoorbereiding samenhangt.

Traditie van de Postille voortgezet
Binnen de PreekWijzer wordt onder andere de traditie  van de Postille voortgezet. De Postille was tot dit jaar de jaarlijkse handreiking bij het voorbereiden van de eredienst, die steeds voor elke zondag én voor bijzondere vierdagen een preekschets bevatte. Na vijfenzestig edities gaat de Postille met pensioen en wordt de handreiking voor predikanten voortgezet in een instrument dat moderne middelen gebruikt om exegetisch en homiletisch materiaal aan te bieden. De PreekWijzer stelt in ieder geval het meer recente deel van het Postille-archief online ter beschikking aan de abonnees. Daarnaast wordt geput uit boeken als De Bijbel theologisch, De Bijbel literair, het Woordenboek voor bijbellezers, maar ook uit tijdschriften als Kerk en Theologie en Interpretatie.
De database van de PreekWijzer zal blijvend aangevuld worden met artikelen die nu alleen nog in druk beschikbaar zijn én er zal nieuw materiaal aan worden toegevoegd, speciaal gemaakt voor de PreekWijzer. Het doel van de Postille, voor elke zondag een preekschets bij een bijbeltekst, blijft daarmee geheel overeind. En niet alleen – zoals bij de Postille – wordt een eigen leesrooster gevolgd, ook de lezingen volgens het oecumenisch leesrooster worden op datum aangeboden als mogelijke zoekopdrachten.

Toegankelijk, betrouwbaar en dienstbaar
Voor de ontwikkeling van de PreekWijzer is een aparte redactie in het leven geroepen die de breedte in de kerken vertegenwoordigt. Volgens ds. René van der Rijst, protestants predikant te Haarlem, is dat precies de uitdaging van het medium: elk wat wils bieden, zonder de gebruikers te overladen met materiaal dat niet interessant of niet bruikbaar is. ‘Je kunt op internet van alles vinden, maar als je een bijbeltekst intikt, krijg je een miljoen resultaten – en zoek het dan verder maar uit’. Zelf is hij bij de PreekWijzer betrokken geraakt vanuit Op Goed Gerucht. Deze vernieuwingsbeweging van protestantse theologen zocht mogelijkheden om materiaal voor kinderpreken en kinderenverhalen voor in de kerk te ontwikkelen. De PreekWijzer lijkt uitstekende, eigentijdse mogelijkheden te gaan bieden hierin te voorzien.

Redactielid dr. Kees van Dusseldorp is vrijgemaakt predikant te Schildwolde en docent homiletiek aan de Theologische Universiteit Kampen. Het speet hem dat de Postille ermee stopte, maar hij zag direct mogelijkheden toen gedacht werd aan een digitale doorstart. ‘Het voordeel van de PreekWijzer is dat er steeds actueel materiaal verschijnt voor de preekvoorbereiding en dan zit er ook nog eens een redactie achter die de kwaliteit bewaakt van het materiaal dat geplaatst wordt’, geeft hij aan. ‘De PreekWijzer moet een goede plek worden om je als voorganger te oriënteren en materiaal op te duiken; toegankelijk, betrouwbaar en dienstbaar.’ Natuurlijk is het aardig om eens te lezen hoe een ander preekt, maar uiteindelijk maken voorgangers hun preek zelf. ‘Preekschetsen zijn vooral bedoeld om ideeën uit op te doen’, legt Van Dusseldorp uit. ‘Hoewel het misschien best aardig kan zijn om op den duur ook een hoekje in te richten voor preeklezers’, voegt hij er hardop denkend aan toe.
In de redactie trekken Van der Rijst en Van Dusseldorp samen op met dr. Ciska Stark, docent homiletiek en liturgiek aan de Protestantse Theologische Universiteit (Amsterdam), en ds. Hilbrand van Eeken, christelijk gereformeerd predikant te Delft. Hun eerste taak is om auteurs te vinden voor preekschetsen en vervolgens om het materiaal dat binnenkomt kritisch door te lopen. Dat er veel mogelijk is om het aanbod uit te breiden en dat die intentie er ook is, is duidelijk. Om de PreekWijzer een echte community te laten worden, wordt naast de wekelijkse preekschetsen, materiaal voor kinderen, homiletische artikelen, bijbeltheologische achtergronden en relevante boekbesprekingen, al gedacht aan het organiseren van studiedagen en symposia.

PreekWijzer.nl zal nooit áf zijn of klaar, maar zoals een goede website betaamt: always under construction.

Dick Vos is o.a. eindredacteur van Woord & Dienst, opiniërend magazine voor protestants Nederland.

Bekijk hier een filmpje over de PreekWijzer.

Over de PreekWijzer
De PreekWijzer is een online community rondom preekvoorbereiding en bevat preekschetsen, veel bijbelse theologie, praktische informatie over preekvoorbereiding en preken,  archieven van theologische tijdschriften en een forum rondom preken en preekvoorbereiding. En dit is nog maar het begin. Vanaf dag 1 zal de PreekWijzer groeien.
De PreekWijzer kan een maand lang gratis uitgeprobeerd worden, daarna dient men zich erop te abonneren voor € 9,95 per maand of € 99,- per jaar. De PreekWijzer is tevens te volgen op Facebook en via @PreekWijzer.
PreekWijzer.nl is een initiatief van Boekencentrum Uitgevers.

 

1 reactie

  1. Harry Harmsen
    14 oktober 2014 om 18:09

    Mooi en goed initiatief (als tester heb ik al het e.e.a. kritisch opgemerkt).
    Het verbaast me echter wel dat de abonnementsprijzen zo hoog zijn. De Postille was toch minder duur, en die moest wel op papier gedrukt worden als boek worden uitgegeven. Het lijkt mij dat digitaal een stuk goedkoper kan. Lijkt een beetje op het Liedboek-proces bij Boekencentrum?