BijbelGeloof

Over Psalm 72 en ‘the crack in everything’

In het nieuwste nummer van Open Deur. Bezield en bewogen over leven en geloven staat onderstaand artikel van Hans Schoorlemmer.

 

Voor kleine mensen is Hij bereikbaar

 

In Psalm 72 komen groot en klein, machtig en kwetsbaar, gaaf en geschonden, hoog verheven en bereikbaar op een prachtige manier bij elkaar. Over Psalm 72 en ‘the crack in everything’.

‘Voor kleine mensen is Hij bereikbaar’ is de titel van een psalmbewerking van Psalm 72 van Huub Oosterhuis en Tom Löwenthal. De melodie van het refrein is overbekend.
Ik heb de psalm nog eens gelezen in de Nieuwe Bijbelvertaling en ontdekte tot mijn verrassing dat hij ook een prelude is op de feesten van Kerstmis en Driekoningen. Machthebbers knielen en leggen hun rijkdom aan de voeten van de koning van Israël. Daarmee is de psalm een droom, een visioen van een volk dat zich onder de koningen David en Salomo even groot mocht wanen, maar daarna steeds overrompeld werd, platgetrapt en leeggeroofd door de ene na de andere bezetter. Ondanks al die soldatenlaarzen en roffelende paardenhoeven is Israël – dat hoor je in de psalm – blijven verlangen dat ooit recht wordt gedaan aan arme en kleine mensen. Dat er, zoals later Maria mocht ervaren, iemand is die oog heeft voor de kleinheid van een dienstmaagd. In de kerstverhalen van Lucas en Matteüs gaat deze droom in vervulling. Het bijzondere in deze verhalen is dat de nieuwe koning, de Davidszoon zelf, klein is, kwetsbaar en arm. De drie koningen als representanten van de toenmalige politieke leiders, knielen voor het rechteloze kind.

God voor kleine mensen
De woorden van Psalm 72 moedigen de lezer aan om zelf oog te hebben voor kleine en kwetsbare mensen, om het op te nemen voor mensen in de knel. Het is een aanmoediging om het visioen van gerechtigheid te realiseren. Toch zit er ook een andere dimensie in de psalm die ik kostbaar vind: God is bereikbaar voor kleine mensen!
Om bereikbaar voor God te zijn is het een voordeel, misschien zelfs een noodzaak, om klein en kwetsbaar te zijn. Youp van ’t Hek vertelt in een van zijn conferences over ‘vrinden’ die voortdurend vertellen hoe ‘fantastisch’ het met ze gaat. Ze hebben het ‘geweldig’ gehad op hun vakantie. Hun kinderen zijn geslaagd en hebben prachtbanen. Youp neemt de burger op de korrel die zijn leven presenteert als een achtbaan van successen. Aan deze mensen heeft Youp geen boodschap. Zeker geen blijde. Hij vindt ze saai en gelooft ze ook niet. De nar Youp heeft hier een belangrijk pijnpunt in onze samenleving te pakken. Hoe vaak gebeurt het dat we elkaar onder collega’s, op verjaardagen en feestjes, op recepties of waar dan ook, proberen te overtroeven met ons ‘feestboek’. Soms doen we het trouwens ook met onze ziektes en tegenslagen. Het is bevrijdend als je mensen ontmoet die hun breekbaarheid en kleine verhalen delen. Hoe goed is het om samen met je mond vol tanden te staan. Om van je voetstuk te vallen.

Niet zonder scheuren
Leonard Cohen zingt in het nummer ‘Anthem’:

There is a crack, a crack in everything / That’s how the light gets in.

(Er is een breuk, er zit een scheur in alles / dat is de opening, zo komt het licht binnen. – vertaling HS)

Een prachtige tekst, die raakt aan de kern van Psalm 72. Met mensen die zich groot wanen door hun mooie verhalen, door hun goede werken, met mensen die al ‘af’ zijn zonder breuken, zonder rimpels en scheuren, kan God niets beginnen. Tot drie keer toe zegt Jezus in Matteüs 6 over zelfvoldane mensen: ‘Zij hebben hun loon al ontvangen.’ Ze hebben gescoord ‘in de ogen van de mensen’. De mens die wij de Christus noemen, de gezalfde, de Zoon van God, was zelf klein en kwetsbaar. Hij heeft honger gehad en dorst. Hij is naakt geweest en vreemdeling, gevangenen genomen en vervolgd. Hij voelde zich thuis bij tollenaars en zondaars. Dat was niet in de eerste plaats om ons een voorbeeld te geven of een les te leren. Dat was vooral omdat hij zich bij hen inderdaad vrij en thuis wist. Bij hen vond Hij contact,  meer nabijheid en geloof. Als geen ander kende Jezus de crack, als geen ander wist Hij ‘how the light gets in’. Voor kleine mensen is Hij bereikbaar. Jezus was Hij met een hoofdletter. Híj was één van de kleine mensen.

 

Hans Schoorlemmer is pastoraal werker in Zwolle en omgeving.

97890239D1015

 

Opmaak 1