PastoraatSpiritualiteitZorg

Ouderen doen ertoe. Hoe de oudere mens vanuit een (zorg)gemeenschap van betekenis kan zijn

Komende donderdag verschijnt het nieuwe boek Ouderen doen ertoe. Hoe de oudere mens vanuit een (zorg)gemeenschap van betekenis kan zijn. De auteur Margriet Sprong, vertelt hier over de zorgleefgemeenschap.

 

De ouderenzorg staat in de belangstelling. Een grote vraag is hoe we die zorg met elkaar betaalbaar kunnen houden. Een logische vraag gezien de vergrijzing in onze samenleving. De keerzijde van de nadruk op deze vraag is dat economische motieven gemakkelijk leidend worden en we vergeten te kijken naar waar ouderen nu zelf behoefte aan hebben. Op die laatste vraag geeft dit boek antwoord. Uit diepte-interviews die de auteur gehouden heeft – en inzichten uit de psychologie ondersteunen dat – blijkt dat zij vooral van betekenis willen zijn voor een ander. Zij willen ertoe doen. Ook komen aan de levensavond vaak zingevingsvragen naar boven. Wat is de betekenis van mijn leven in een groter Verhaal? Het antwoord zoeken mensen in heel verschillende richtingen: God, het transcendente, een ideaal.

Hoe kun je als zorgaanbieder tegemoet komen aan dit verlangen naar betekenis onder ouderen dat zowel een horizontale als een verticale dimensie kent? Wie zorgbehoeftig is zit al snel vooral aan de ontvangende kant. Wie kijkt er naar wat jij te geven hebt in kleine dingen, in het delen van levenswijsheid of een erfgoed van cultuur, geschiedenis of geloofswandel? Kan dat in onze cultuur waarbij de nadruk ligt op jong, gezond en effectief?

Om invulling te kunnen geven aan dit verlangen naar betekenis zijn relaties nodig waarbij sprake is van echt tweerichtingsverkeer: beide geven, beide ontvangen. Beide groeien aan de ander. Ik ga hier uit van een dialogische benadering zoals we die o.a. bij Martin Buber vinden. Dit boek verkent de mogelijkheden en de hobbels om tot zulke relaties te komen. Het sociale netwerk van de oudere, onze cultuur en gangbare zorgmodellen komen daarbij aan de orde.

Het antwoord wordt gezocht in een zogenaamde zorgleefgemeenschap. Daarin zijn delen, vieren, helen en verwachten kernwoorden. In zo’n gemeenschap kunnen mensen openbloeien. Vanuit de praktijk wordt een inkijkje gegeven hoe zorgorganisatie Riederborgh op ontdekkingsreis is gegaan om tegemoet te komen aan het verlangen naar betekenis. Middelbare scholieren en ouderen trekken als maatjes met elkaar op, buurtbewoners komen in beweging, ouderen, vrijwilligers, familie en geestelijke verzorging hebben op een natuurlijke manier aandacht voor de spirituele dimensie van het leven.

Het laat zien hoe een zorgorganisatie haar external goods dienstbaar kan maken aan haar visie en voor welke strategische keuzes ze komt te staan. Het boek laat tevens zien hoe een christelijke organisatie op een nieuwe manier vorm geeft aan haar christelijke identiteit en ouderen zichtbaar maakt als mensen die nog veel te geven hebben.

 

Op 27 maart is er een convent over de betekenis van ouderen in de samenleving. Klik hier voor mee informatie.