Maatschappij

Ook journalisten hebben een mores…. – door rabbijn Lody B. van de Kamp

Een artikel schrijven over de chassidisch Joodse gemeenschap in de Antwerpse diamantbuurt valt voor ´buitenstaanders´niet mee. Die gemeenschap kiest er voor haar eigen leven te leiden, gebaseerd op een eigen religieuze standaard. Daarbij hoort een naar binnen gerichte levenshouding met eigen gebruiken, een eigen taal, eigen kleedgewoonten, eigen scholen, alles binnen een eigen sociale leefomgeving. Is het verstandig om in deze eenentwintigste eeuw het leven zo in te richten? Is het maatschappelijk verantwoord? Is het te tolereren dat ook de kinderen van deze bevolkingsgroep op dezelfde wijze hun leven zo te gaan ervaren? Moet de overheid niet ingrijpen om deze ´ultra´-orthodoxe levensstijl om te helpen buigen meer in de richting van hedendaagse ´waarden´?
Voor een buitenstaander is het moeilijk om op deze vragen antwoorden te kunnen geven. De outsider kan pas een visie hebben op deze religieuze groepering wanneer hij of zij binnen weet te dringen in het dagelijks leven van dit stukje Joods Antwerpen om te weten wat deze devote mensen werkelijk bezielt. Alleen van binnenuit leert de buitenstaander het gedachtegoed een beetje kennen. Alleen door een intensieve kennismaking leert de niet-Joodse belangstellende iets over die bijzondere waarden en levensvisie die deze gemeenschap naar binnen uitdraagt. Kritische vragen verdwijnen, zinloze opmerkingen verliezen hun essentie omdat alleen van binnenuit de schat aan wijsheid en religieuze integriteit aantoonbaar wordt.
 
De journalist van Trouw wilde onlangs op Joods Antwerpen ook zijn journalistieke gaven botvieren. Hij wist binnen te dringen. Hij maakte dankbaar gebruik van de gastvrijheid van de Chabad gemeenschap in de Scheldestad. De Chabad gemeenschap is onderdeel van een wereldwijde Chassidische groepering die ook in Antwerpen een eigen synagoge heeft. Gebruikmakend van de gastvrijheid van de rabbijn en van de gemeenteleden mag hij tijdens de synagogendienst een kijkje komen nemen. Hij wordt keurig te woord gestaan. Hij krijgt tekst en uitleg. Maar eenmaal achter zijn laptop kan ook deze man het niet laten een toon van negativisme en neerbuigendheid te laten door klinken. “ Overdreven hard zingt een tienjarig jochie mee, duidelijk de beste leerling van de klas. Zijn kleine broertje staat er een beetje dromerig naast. Gedachteloos stopt hij de rafelige uiteinden van zijn gebedskwasten in zijn oor”.
Na afloop van de synagogendienst wordt de journalist genodigd om mee naar huis te komen om de sabbatmaaltijd te gebruiken… Hij beschrijft zijn gastheer als “al negen jaar wonend in België maar nog steeds nauwelijks Vlaams sprekend. Hij slist een beetje”. Onderdelen van het appartement waarin hij zo zodadelijk de maaltijd met het gezin mag gebruiken worden beschreven met termen als ´versleten´, ´tenminste veertig jaar oud´, ´kale muren´, handen wassen in een ´teiltje naast de wc´.
 
Journalisten moeten hun werk doen. Om die taak te kunnen verrichten zijn zij vaak aangewezen op de goede diensten van anderen. De Chabad gemeenschap in Antwerpen wilde de journalist van Trouw ter wille zijn. Het jonge gezin van de rabbijn stelt haar woning open voor de verslaggever. Het gezin verricht zijn goede diensten om enkele dagen later in de krant te lezen op welke neerbuigende wijze hun gastvrijheid wordt beloond.
De Chassidische gemeenschap in Antwerpen is een krachtige. Krachtig genoeg om haar schouders over zoveel onbenul en onfatsoen op te halen. Het jonge gezin gaat voort met haar taak die zij ervaart als een verplichting die hen door de Eeuwige met liefde is opgelegd. Gelukkig stijgt hun religieuze verantwoordelijkheid en plichtsbesef ver uit boven de levensmores die deze krantenjongen ten toon heeft gespreid.
 
Ook journalisten moeten hun mores kennen.

Lody B. van de Kamp (1948) studeerde voor rabbijn aan talmoedscholen in Zwitserland en Engeland. Hij was daarna als rabbijn verbonden aan verschillende orthodox-Joodse gemeenten. Van de Kamp publiceert regelmatig in landelijke en lokale dag- en weekbladen. Ook geeft hij regelmatig spreekbeurten over Israël en het Jodendom. Binnenkort verschijnt bij Uitgeverij Boekencentrum zijn nieuwe boek Dagboek van een verdoofd rabbijn. U kunt de presentatie in maart bijwonen. Voor informatie over de presentatie, klik hier.