MaatschappijOverige

“Mijn reli-journalist van de toekomst is bruggenbouwer”

Communicatieadviseur nieuwe media Eric van den Berg (medeauteur van Handboek kerk en social media) stoort zich een beetje aan hoe de discussie over religiejournalistiek tot nu toe wordt gevoerd op Nieuwwij. Volgens hem is er te veel aandacht voor religie en te weinig voor journalistiek. Tijd voor een ander geluid. Door: Elze Sietzema-Riemer

U gaf zelf aan een gesprek te willen. Ik zou zeggen: brand los.
“In de discussie tot nu toe wordt min of meer gesteld dat de beste reli-journalisten theologen of religiewetenschappers zijn. Ik denk dat dit een misvatting is. Volgens mij zijn de beste reli-journalisten zij die een journalistieke opleiding hebben gehad. We moeten niet vergeten dat journalistiek een vak is, net zoals theologie dat is. De nadruk ligt daarbij op het mediale, het communicatieve: de inhoud in een aantrekkelijke en begrijpbare vorm presenteren. Dus wil je als (reli-)journalist een toekomst hebben dan moet je vooral investeren in het leren beheersen van die vorm. Zo is het prachtig dat er staal is, maar als je niemand hebt die het staal een bepaalde vorm kan geven – dan kun je er niet veel mee. Als je goed weet hoe het communicatieve proces werkt, dan kun je je inhoud modelleren en door je gesprekspartners laten aanvullen. Op deze manier kan een goede journalist uit de voeten met elk onderwerp. Wanneer je religiewetenschappen of theologie hebt gestudeerd, of zelfs maar gelovig bent, kan het mogelijk zelfs een belemmering zijn om objectief verslag te doen.”

De focus op de inhoud komt natuurlijk niet uit het niets. Blijkbaar schuurt daar iets. Wellicht dat gelovigen zich miskend voelen, onbegrepen. Of dat theologen en religiewetenschappers zien dat religie geen recht wordt gedaan. Negatieve frames over religie zijn niet van de lucht. Het is dan toch jammer dat blijkbaar de vorm soms ten koste gaat van de inhoud?
“Daar ben je zelf bij! Veel mensen laten zich ook framen. Als je wordt geframed, kun je kijken hoe je het opgeroepen beeld kunt aanpassen. Als jij als theoloog, kerk of wie dan ook wilt dat jouw geluid gehoord wordt, dan is het van belang een goede relatie met de pers te onderhouden. Als je vindt dat media een gebrek aan kennis laten blijken, kun je wel naar de media wijzen, maar moet je volgens mij vooral te rade gaan bij jezelf: blijkbaar heb je zelf de relatie met journalisten zo slecht onderhouden dat ze geen kennis van zaken meer hebben van jouw thema’s.
Daarbij, zolang het gros van de opiniërende media seculier geënt is, zal wat aan de man gebracht wordt a priori kritisch zijn over religieuze kwesties. Als daar niets tegenover wordt gesteld dan blijft dat beeld in stand of wordt het zelfs versterkt. Het lost niets op om dan alleen maar te gaan roepen dat media zo negatief zijn. Nee, dat is onderdeel van de meningencultuur waar wij nu in zitten. Dan moet je ook de ballen hebben om in die arena het spel mee te spelen. Terugkomend op de theologen en religiewetenschappers: over het algemeen weten zij dit spel niet goed te spelen. Zij zitten zo op de inhoud, dan het ten koste kan gaan van het bereik. Het zou geweldig zijn als er eens een Lagerhuisdebat komt tussen theologen en journalisten over religiejournalistiek. Ik ben heel benieuwd wat er dan uit gaat komen.”

Dus je moet niet zeuren, maar gewoon het spel meespelen?
“Ja, if you can’t stand the heat, stay out of the kitchen.”

Lees het volledige interview op de website van Nieuwwij.


Erik van den Berg schreef het Handboek kerk en social media. Aan dit handboek werken auteurs mee uit katholieke en protestantse kring die geworven zijn via crowdsourcing. Naast Eric van den Berg en Frank Bosman zijn dat mediapriester Roderick Vonhögen, digitale dominee Janneke Nijboer, evangelische blogger Johannes van den Akker, theoloog en senator Ruard Ganzevoort, assistent-hoogleraar sociologie en media Johan Roeland, projectmanager Theo Zijderveld en theoloog Hendro Munsterman.