BijbelDogmatiekTheologie

Een wandelgids bij het leven

In het nieuwste nummer van het Nederlands Theologisch Tijdschrift verscheen een artikel over het boek Christelijke dogmatiek van dr. G. van den Brink en dr. C. van der Kooi. Hieronder vindt u de intro tot dit artikel, het volledige artikel kunt u downloaden voor € 3,25.

 

Een wandelgids bij het leven: Een analytische evaluatie van de Christelijke Dogmatiek

Bij de presentatie van de Christelijke Dogmatiek op 18 oktober 2012 verwoordde Kees van der Kooi zijn visie en die van zijn coauteur, Gijsbert van den Brink, op de taak van de dogmatiek als volgt: Het is als een wandelgids bij een wandeling. De wandelgids, hoe fraai de beschrijvingen ook en hoe nauwkeurig de omgeving getekend wordt, is niet de wandeling zelf. Je kijkt de wandelgids hoogstens even in om richting te zoeken, om iets van de achtergrond te weten van wat je onderweg tegenkomt. De meesten zullen genoegen nemen met de groep mee te lopen, maar wie af en toe in die wandelgids kijkt, loopt de kans zelfs meer te zien. En ook geldt dat je niet steeds met je neus in die gids moet zitten, want dan zie je juist niets. En ja, soms heb je de kaart nodig om niet te verdwalen.
Deze visie hebben de auteurs in praktijk gebracht. Het boek is geen systematisch bouwwerk dat begint met elementaire waarheden en vervolgens argumentatieve stappen zet tot we bij de leerstellingen van het christelijk geloof uitkomen. Wat de auteurs schrijven vloeit grotendeels voort uit de christelijke geloofspraktijk, voornamelijk die van gereformeerd-protestantse stroming waartoe zij zelf behoren. Zij werken met het materiaal dat in die traditie te vinden is en op momenten ook met materiaal dat in andere tradities te vinden is. In die zin is het dan ook een katholiek boek—iets wat de auteurs ook pretenderen. Omdat het boek geen argumentatieve constructie is kunnen de hoofdstukken in tamelijk willekeurige volgorde gelezen worden.
In 2013 verscheen in dit tijdschrift een artikel van de hand van Rik Benjamins over de Christelijke Dogmatiek. In die bijdrage doet hij verslag van de manier waarop de Christelijke Dogmatiek door zijn studenten ontvangen werd en vergelijkt hij het boek met de dogmatiek van Berkhof. Het onderhavige artikel heeft een andere, meer analytische insteek. Wat hier wordt beoogd is een systematische evaluatie van de Christelijke Dogmatiek. Uiteraard is het onmogelijk om binnen het bestek van één artikel een boek van meer dan 600 pagina’s te bespreken. Daarom zal in dit artikel de focus liggen op de wijze waarop de auteurs tegen systematische theologie aankijken en die beoefenen, en met name op de wijze waarop een aantal belangrijk vragen binnen specifieke loci beantwoord worden.

De structuur van dit artikel is als volgt. Eerst wordt de aard van het boek weergegeven door achtereenvolgens vier algemene en vervolgens vier theologische kenmerken te noemen. Hieruit zal het belang en het vernieuwende karakter van deze dogmatiek blijken. De kritische noten die in het vervolg geplaatst worden betreffen dan ook specifieke onderdelen en doen weinig af aan de waarde en theologische reikwijdte van de Christelijke Dogmatiek. Allereerst wordt betoogd dat sprake is van een discrepantie tussen de wijze waarop de auteurs de systematische theologie duiden en de manier waarop zij die zelf beoefenen. De auteurs laten te weinig ruimte voor Gods openbaring buiten de Bijbel om. Belangrijke systematisch-theologische problemen die de positie van de auteurs oproepen worden niet opgelost en soms zelfs niet benoemd. De manier waarop de schrijvers spreken over de relatie tussen lichaam en ziel is onvoldoende Bijbels onderbouwd en vanuit systematisch oogpunt argumentatief niet overtuigend. Ten slotte worden op een aantal plaatsen belangrijke vragen gesteld, maar worden vervolgens antwoorden gegeven die eigenlijk antwoorden op andere vragen zijn.

 

Klik hier om het volledige artikel te downloaden (€ 3,25).

 

Opmaak 1