Theologie

Een voortgezet gesprek

Dr. L. Mietus promoveerde in 2006 in Kampen op een dissertatie over J.H. Gunning Jr. Hij is werkzaam als docent aan het Seminarium van de bond Vrije Evangelische Gemeenten. Als Gunning-onderzoeker participeert hij in een onderzoeksgroep van Protestantse Theologische Universiteit. Als eindredacteur van het Verzamelde Werk gaf hij tijdens de presentatie van het Verzameld Werk deel 2 een korte inleiding waarvan u de tekst hieronder kunt nalezen.

Over deel 2.

“Zoals men in ‘t gegons van ons openbaar verkeer zijn hartsgeheimen veilig met een ander bespreekt omdat juist dit gegons ons met hem in eenzaamheid afsluit, zo blijft dit boekje voor u apart al is het openbaar uitgegeven. Een paar weken komt het onder ieders ogen; enkele bladen bespreken het; daarna zetten wij, mijn oude vrienden! ons vertrouwelijk gesprek voort zolang gij deze bladzijden ter hand neemt. En juist het ruisen van de stroom der publiciteit rechts en links van ons sluit ons met elkander als in een stille binnenkamer af.”

Deze woorden schreef Gunning aan het einde van zijn inleiding op het boekje Een liefdegave voor een liefdewerk uit 1892. Hij had niet kunnen denken dat er ruim honderdtwintig jaar later nog gewag van zou worden gemaakt. Maar ook nu nog zetten wij het gesprek met hem voort, al is het tussen het geruis van een stroom van publiciteit links en rechts.

Aan deel 2 heb ik met plezier gewerkt. Het is een deel, waarin de strijd met A. Kuyper te bespeuren is, maar ook Gunnings worsteling met de moderne godsdienstwetenschap en zijn verlangen naar oecumenische eenheid. Bijzonder was het voor mij te ontdekken dat Gunning in Leiden niet alleen gewaardeerd werd door O. Noordmans, maar ook door de socialistische predikant A. van der Heide, die als Leidse student Gunnings colleges bijwoonde. Kleurrijke teksten zult u in dit deel aantreffen, die u kunnen inspireren en uitnodigen tot verder gesprek en nadenken.

Over deel 3.

Ik kijk met u ook nog even vooruit naar het derde deel. We zijn als bestuur van de Stichting Heruitgave erg blij te kunnen melden dat de financiering van het derde deel rond is. Fondsen die ons eerder hielpen, hebben ons project opnieuw royaal gesteund. Daar zijn we hen dankbaar voor. Het derde deel zal nog veel toevoegen aan onze uitgave. Wat kunt u verwachten? Het deel zal de belangrijkste werken van Gunning bevatten over denkers en dichters zoals Plato, Schopenhauer, Schiller en Goethe. Verder zijn alle werken over Spinoza in dit deel te vinden en artikelen over de spiritist Emanuel Swedenborg en de christen socialist Charles Kingsley. We zullen hier een andere kant van Gunning ontmoeten dan in de eerste twee delen. Het wordt een rijk deel. Met de annotatie ben ik nu een heel eind gevorderd. Er wachten nog ongeveer 80 bladzijden, waarna de inleidingen zullen volgen. Ik hoop dat het boek in de tweede helft van 2015 klaar is.

Tot slot wil ik graag allen bedanken die mij hebben geholpen bij dit deel, in het bijzonder Theo Hettema, Albert de Lange en dr. O.W. Dubois, voor hun correcties en aanvullingen.

Polyphon
Tijdens de vorige presentatie heb ik u verteld over een polyphon, een speeldoos waar Gunning graag naar luisterde. Dankzij mw. De Vries‐Gunning kunnen we vandaag luisteren naar de originele speeldoos en denken aan de woorden die Gunning op 2 januari 1900 schreef: “Mijn polyphon speelt voor mij het Praeludium van Bach, mijn lievelingslied, en bij die tonen zet ik mij neer om aan u te schrijven. Er is weemoed, maar tevens, beheersend, een zachte, verheffende melodie in.”