Geen categorieOverige

Drie handboeken voor de kerk van nu – door Arjen van Trigt

Jos DoumaWe zitten weer volop in het seizoen van de boekpresentaties. Tussen de zomer en de aanvang van het cadeauseizoen, of het begin van het nieuwe kerkelijk seizoen, proberen uitgevers ieder jaar hun nieuwe uitgave voor het voetlicht te brengen d.m.v. presentaties. Dit jaar is niet anders. Leuke tijd overigens, waarin je veel enthousiasme ontmoet voor nieuwe uitgaven.

Boekencentrum Uitgevers heeft ook zo haar presentaties. Voor mij betekende dit, dat ik in twee weken tijd maar liefst drie handboeken mocht presenteren: het Handboek kerksluiting (onder de titel Meer dan hout en steen), het Handboek christelijke meditatie en het Basisboek catechese (onder de titel Altijd leerling).

catecheseTerwijl ik na de laatste presentatie naar huis reed, heb ik voor mezelf wat zitten filosoferen. Drie handboeken die min of meer tegelijkertijd verschijnen. Opmerkelijk. Handboeken zijn cruciale uitgaven, die aansluiten bij prominente marktbehoeften. Zegt deze trits iets over deze tijd? En omdat het om drie handboeken voor de kerkelijke markt gaat: zegt dat iets over de kerk?

Nu is het altijd een hachelijke zaak om trends te distilleren uit van elkaar losstaande feiten, maar ik kon de verleiding niet weerstaan. Ik zag het voor me: drie handboeken die de huidige situatie van de kerk markeren. Drie boeken die aangeven waar het nu om gaat in de kerk.

kerksluitingHet eerst genoemde handboek over kerksluiting zegt: We hebben een dramatische tijd achter de rug, waarin velen de kerk verlieten. Nu zitten we met de gevolgen: lege kerkgebouwen waarmee we iets moeten. Het handboek kerksluiting gaat ook over het afsluiten van een periode. Dit moeten we zorgvuldig doen en daarna mogen we doorgaan. Maar hoe gaan we dan door? Waar liggen speerpunten. Misschien wijzen de andere twee handboeken die aan.

Het Handboek christelijke meditatie zegt voor mij dat er bij hen die achterbleven in de kerk nu een grote behoefte is aan verdieping van de geloofsbeleving. Meditatie is een weg daarna toe. Het is opmerkelijk hoeveel vraag er naar dit boek is. Een speerpunt in de kerk lijkt dus: verdieping van de geloofsbeleving.

Het andere speerpunt is dan vergroten van de kennis. Daarom draait het bij het Basisboek catechese. Beleving kan niet zonder kennis.

Een aantal jaren geleden concludeerde prof.dr. W. Verboom in zijn afscheidscollege dat er in de kerk steeds minder kennis is van de basisbeginselen van het geloof. Gemeenteleden, ouders en zelfs kerkenraadsleden weten vaak niet meer onder woorden te brengen wat we geloven. Hou zouden we het dan kunnen overdragen aan de nieuwe generatie.

Kort daarna legde ook ds. De Fijter, bij zijn afscheid als preses van de synode de vinger bij toenemende analfabetisering van het geloof.

Er is dus een noodzaak aan meer kennis in de gemeente. De gemeente moet aan het leren. Catechese in al zijn vormen is speerpunt geworden.

Drie handboeken voor drie speerpunten voor de kerk van nu. Ik hoop dat deze uitgaven mogen bijdragen aan de opbouw van het kerkelijk leven in de komende tijd. Daar doe je het voor als uitgever voor kerk en gemeente.


Arjen van Trigt is adjunt-directeur van Boekencentrum Uitgevers. Volg hem op Twitter @boekenmeer.