EthiekWetenschapZorg

Doeke Post: hoe langer hoe ouder. Over de ontwikkelingen in de medische technologie

In het septembernummer van het tijdschrift Open Deur verscheen het onderstaande interview dat Aart Mak had met Doeke Post over de nieuwste ontwikkelingen in de medische technologie.

 

Nog vijftig erbij?
Doeke Post: hoe langer, hoe ouder

In een eeuw tijd is de leeftijd van mensen in Nederland verdubbeld. In 1900 was de levensverwachting veertig jaar, nu is die 78,5 jaar voor mannen en 82,7 jaar voor vrouwen. En daarmee lijkt de grens niet bereikt. Worden we straks 150?

 

Doeke Post is emeritus hoogleraar sociale geneeskunde en ex-huisarts. Hij schreef De dood te slim af? Over de nieuwste ontwikkelingen in de medische technologie (hier als e-book).

Post: ‘We krijgen steeds meer inzicht in de factoren die het ouder worden bepalen. We weten dat in ons lichaam de cellen ouder worden, afsterven en vervangen worden door nieuwe cellen. Men ontdekte dat in de cellen de uiteinden van de chromosomen, de telomeren, de levensduur van de cel bepalen. En dat de vrije radicalen een grote rol spelen. Zij maken ook cellen dood. We weten ook dat sommige genen een rol spelen in het verouderingsproces. Dat alles bij elkaar maakt dat wij steeds meer greep krijgen op het verouderingsproces. Het is alleen nog niet duidelijk of we met genetische manipulatie moeten ingrijpen of met enzymen die de telomeren beschermen. Maar het duurt hooguit nog een paar decennia voordat we dat weten. Mensen zullen veel ouder worden.’

Zou u dat zelf willen?
Weet u, als ik gezond blijf en ik mijn leven kan inrichten zoals ik dat zelf wil, dan wil ik wel verder leven. Wanneer hoor je mensen zeggen: ‘Het hoeft van mij niet meer?’ Als ze lichamelijk aan het eind zijn, het psychisch niet meer aankunnen of wanneer de dementie gaat beginnen. In een ander boek van mij, De dood komt steeds later, zeg ik dat als wij de dementie niet overwinnen, het dwaas is door te gaan met het verouderingsproces te beïnvloeden.

Kunnen wij dementie tegengaan?
Op dit moment nog niet. Maar er zijn wel kansen. Scheltens aan de VU is er met zijn Alzheimer Centrum mee bezig. Hij onderzoekt hersencellen die verouderen en niet meer functioneren. Hij verwacht dat als we meer weten van veroudering, we ook de dementie kunnen vertragen en wellicht voorkomen. Voeding speelt hier ook een belangrijke rol. Wij weten dat we de vrije radicalen kunnen bestrijden met antioxidanten, vitamine C en dergelijke.

Maar er is nog een ontwikkeling. Dat is het uitgebreide onderzoek naar geheugenchips waarin men het actuele geheugen zou kunnen opslaan. Dan is het nog de kunst die chip te verbinden met de neuronen van je hersenen. Deze vorm van kunstmatige intelligentie lijkt op het krijgen van een extern geheugen zoals dat bij computers het geval kan zijn.

Wat vindt u van die laatste mogelijkheid?
Ik ben daar bang voor. Dit is de cyborg, de mens/machine, de mens 2.0.
Ik wil in elk geval niet oud worden als ik dement word. Ik wil ook niet oud worden als ik allerlei chronische ziekten zou krijgen waarbij ik niet meer normaal kan functioneren. Ik heb een prachtig leven gehad. Ik word dit jaar 75. Al die jaren zijn heel goed verlopen. Wij hebben nauwelijks problemen gehad in het gezin. Ik hoef echt niet nog tien jaar te leven in een verpleeghuis. Maar als ik goed oud kan worden en er is reparatiegeneeskunde die mij af kan helpen van ziekten waar je niet goed mee kunt leven, dan graag.

Waarom?
Omdat de ontwikkelingen in mijn vak zo boeiend zijn, dat ik graag nog eens vijftig jaar zou leven om dat alles mee te maken. Dat is de nieuwsgierigheid die mij altijd heeft gedreven. Okke Jager fulmineert in 1984 in Liever langer leven tegen de gezapigheid en de ook vaak gelovige berusting. Hij noemt het getal 120 als haalbare leeftijd voor een mens.
In die tijd werd inderdaad gezegd dat een mens biologisch niet ouder kan worden dan 120. Dat geloof ik nog. Als we niets doen, als we de techniek niet te hulp roepen, dan is de mens biologisch klaar op zijn 120ste. Kijk maar naar Hendrikje van Andel. De sterken kunnen het zo lang volhouden.

Is het ook een voorrecht om ouder te worden?
Ik vind het geweldig. Om twee redenen. Je kunt een heel stuk terug kijken. Dat geeft zoveel rijkdom aan gedachten waarmee je dan ook weer naar de toekomst kunt kijken. Je kunt niet leven zonder geschiedenis. De tijd die je dan nog leeft, vul je in met ideeën die je hebt meegenomen uit het verleden. Het tweede is dat je milder wordt. Je gaat relativeren. Dat vind ik echt een voordeel van ouder worden.

 

Aart Mak is pastor bij Kerk zonder Grenzen (het omroeppastoraat van Radio Bloemendaal) en redactielid van Open Deur.

Doeke Post schreef o.a. De dood komt steeds later. Het einde van het leven in discussie (Zoetermeer, 2010) en De dood te slim af. Bezinning op nieuwe medische technologie (Zoetermeer, 2014).

 

Opmaak 1