Spiritualiteit

Dag 21 Bidden is stil worden

Mirjam van der VegtOver bidden zijn al heel veel boekjes geschreven en opengedaan. Dat is niet voor niets. In de Bijbel staat dat wij onophoudelijk moeten bidden en dat lijkt een onmogelijke opdracht. Niet zelden voelen we ons schuldig over ons gebedsleven.

Bidden we wel genoeg? Zijn onze motieven om te bidden wel eerlijk en oprecht? Benedictus heeft in zijn Regel ook een hoofdstuk over het gebed opgenomen met als titel ‘Over de eerbied bij het gebed’. Hij pleit voor korte en zuivere gebeden. We worden niet verhoord omwille van een veelheid aan woorden, maar vanwege de zuiverheid van ons hart. Hij lijkt daarmee een grote drempel op te werpen: wie is er nu zuiver van hart? In zijn gesprekken met monniken sprak journalist Rick Timmermans over die zuiverheid door. Hij concludeert in zijn boekje Hunkeren naar rust dat zuiverheid niet gaat over niet meer zondigen en zonder gebreken zijn. Zuiverheid gaat over verlangen naar God. Verlangen wij naar God als we bidden of verlangen wij dat onze eigen wensen worden vervuld? Pater Helwig van de St. Willibrordsabdij in Doetinchem komt aan het woord. Hij zegt: Bidden is in de eerste plaats stil zijn. Luisteren. En daar ben je niet zomaar klaar mee. Het is niet zo dat ik in een hogere staat van jubel verkeer als ik bid. In het begin misschien, maar daar gaat het niet om. Waar het om gaat, is dat je God meer de ruimte moet geven.

Authentiek
Benedictus schrijft dat ons gebed kort en zuiver moet zijn; alleen door ingeving van de goddelijke genade kan het weleens verlengd worden. Het doet me denken aan een prachtige preek die ik ooit hoorde van Hans Riphagen. Deze jonge theoloog bezoekt zelf regelmatig het klooster en raakte geïntrigeerd door de traditionele formuliergebeden in het klooster. Formuliergebeden zijn niet zo populair in onze cultuur; het is beter om je eigen authentieke gebed uit te spreken naar God. Authenticiteit hoort bij de postmoderne mens; het maakt niet uit wat voor keuzes je maakt zolang je keuzes maar echt zijn. Wie authentiek is, heeft een verhaal. Het is belangrijk dat je zo echt mogelijk bent als je bidt, maar volgens Riphagen leggen we ons deze authenticiteit soms als maatstaf op. Het enige goede gebed zou het gebed zijn dat diep uit jezelf komt en dat je spontaan kunt verwoorden naar God. Voor je het weet, gaat het in deze gedachtegang weer om onszelf in plaats van om God. Elke keer moet je naar binnen kijken en denken: ‘Wie ben ik nu, hoe voel ik me nu en wat wil ik nu tegen God zeggen?’ Deze manier van bidden is erg vermoeiend, want wanneer je onrustig bent, kun je op deze vragen geen eenduidig antwoord geven. Alle moed om te bidden vergaat je. Een (kort) formuliergebed kan uitkomst bieden.

Inademen
Bidden is stil worden. Eerst luisteren naar wat God te zeggen heeft. Jezus leerde zijn discipelen een prachtig formuliergebed, waarin zijn wil duidelijk tot uitdrukking komt. In het Onze Vader komt het hele evangelie aan bod. In de Didachè, een vroegchristelijk geschrift, wordt aangeraden het gebed drie keer per dag te bidden. We hoeven ons niet te begrenzen door alleen maar formuliergebeden te bidden, maar ze kunnen een waardevolle toevoeging zijn op ons persoonlijk gebedsleven. Gods waarheid inademen en uitademen voordat we zelf beginnen te praten.

Er was eens een pelgrim die door heel Rusland trokop zoek naar een manier om onophoudelijk te bidden.

Tot hij bij een monnik kwam, die zei: ‘Ga terug naar huis en bid tweeduizend keer: Jezus Christus Zoon van God ontferm U over mij. Als je dat een tijd hebt gedaan, doe het dan zesduizend keer, en als dat lukt twaalfduizend keer. Tegen die tijd is het gebed onderdeel van je ademhaling geworden en je zult zien dat je de hele dag bidt.’

Hoe kun je dit praktisch in je gebedsleven vormgeven?

  • Bid regelmatig aandachtig het Onze Vader. Herhaal een zin of een eenvoudig lied gedurende de dag in je hoofd.
  • Gebruik Gods eigen Woord in je gebedsleven. Dit kun je doen door het gebruik van proclamatiekaarten. Proclamatie is het in geloof uitspreken van Gods eigen woorden, niet als een soort toverspreuk, maar in het geloof dat Gods Woord kracht heeft en nooit zijn uitwerking mist. Via Derek Prince Ministries kun je een hele set kaarten aanvragen, waarop bijbelteksten per thema in een gebed zijn verwoord (www.dpmnederland.nl).
  • Gebruik formuliergebeden die door vroegere kerkvaderszijn opgesteld.
  • Maak gebruik van Taizéliederen; dit zijn kleine gebeden vol herhaling.
  • Luister bewust naar het Votum aan het begin van de dienst. Dit is een voorbeeld van een formuliergebed. Onze hulp is in de naam van de Heer, die hemel en aarde gemaakt heeft. In het Jodendom kent men het Sh’ma, dat op belangrijke momenten wordt uitgesproken: Hoor Israël: de HEER is God, de HEER is één (Deuteronomium 6:4). Je moet houden van de HEER je God met heel je hart, heel je ziel en heel je vermogen (Deuteronomium 11:13). Je zult deze woorden schrijven op de deurposten van je huis en aan de poorten van je steden (Deuteronomium 6:9 en 11:20).

Bron: Mirjam van der Vegt in Koester je hart. 40 stiltetips voor je leven.