Adventstijd

Dag 17 – De waarheid over de buik van Maria

Volmaakt ovaal: over de buik van Maria

Jaren geleden ging er een golf van verontwaardiging door de kerk en de media. Aanleiding was een poster voor, ik denk, de adventsactie van 1995 of ‘96 of ‘97 of ‘98. Op die poster stond een foto van een naakte buik van een jonge vrouw. Die jonge vrouw stond natuurlijk voor Maria, de moeder van Jezus. De poster was erg mooi – helaas kan ik hem niet vinden op internet – maar werd niet gewaardeerd door de feministische theologen en de Nederlandse bisschoppen. Als feministische theologen en Nederlandse bisschoppen op één lijn zitten, word ik wat onrustig. De ene groep zei dat de figuur van Maria niet gereduceerd mag worden tot haar buik, de andere groep mopperde dat zo’n seksueel getinte foto niet past in de sfeer van advent. Alleen de reclamewereld liet waardering blijken, want eindelijk wist de kerk haar product goed in de markt te zetten. De man die achter deze actie zat kreeg meteen een baan aangeboden bij een dure accountants- en adviesorganisatie, waar hij werkt tot op de dag van vandaag.

 

Maar goed, ik was wat onrustig, want wat moet ik hiervan vinden? Alle kritiek, zelfs positieve, zoekt en vindt een zwakke plek. De foto reduceert inderdaad, hij kan vleselijke verlangens wekken en zet Maria in de markt. Daar moet ik tegen zijn. Maar nu speel ik dat ik Maria was, die van de foto. Ik voel geen enkele behoefte mij te verdedigen tegen de critici die mijn zwakke plekken onthuld hebben, en mijn kansen die te gebruiken. Ik weet immers dat juist in mijn zwakheid kracht openbaar wordt. In dit geval de zwakke kracht van een kind, dat groeit in mijn buik. Nee, meiden, niet in mijn brein, niet in mijn daadkracht, maar in mijn buik. En lieve bisschop, je mag er, als je heel voorzichtig bent, best even je hoofd op leggen om te luisteren.

 

Maria heeft mij geleerd mijn zwakheden te behoeden als plekken waarin Gods kracht groeit en ooit, als de tijd daar is, geboren wordt. Waarom zou ik mijn zwakheden – mijn lijf, mijn zinnen – verdringen en ontkennen, als het juist de plekken zijn waar een woord als ‘genade’ ineens weer betekenis krijgt? Natuurlijk, Eva heeft mij geleerd op mijn hoede te zijn voor die zwakheden. De slang had haar geleerd haar zwakheid in te zetten in de begeerte naar macht. Zij gebruikte haar niet-weten om te weten te komen, haar niet-kunnen om gedaan te krijgen, haar onderworpenheid om het onderwerp van gesprek te worden. Eva verdrong haar naaktheid en maakte het sluw. Maar alleen die slang is slecht, niet de zwakheid. Misschien is mijn zwakheid wel het enige waar ik trots op kan zijn.

 

Slank sloegen lelies

Vlak voor de deurpost

Toen Maria neerzonk

Onder het loodrechte licht

– Straleneinde schitterkrullen

Schommelen de eischoot

Volmaakt ovaal

Zoals de buik zijn moet

Waar het Woord Vlees wordt

(Paul van Ostaijen)

Geschreven door: Dr. Drs. W.M. Speelman