Adventstijd

Dag 14 – Hoe een schilderij de essentie van het kerstfeest kan vertalen

De gewonde engel

In het werk van de Finse schilder Hugo Simberg (1873-1917) zien we vaak herkenbare en sinistere elementen gecombineerd. In dit schilderij valt de akelige sfeer op. Er is een engel afgebeeld, gekleed in het wit, maar die wordt diep gebogen en geblinddoekt weggedragen. Duister de blikken van de jongens die de engel dragen. Wat is er gebeurd? Iedere kijker zal daar een ander antwoord op geven. De kunstenaar gaf bij zijn werk geen uitleg.
Zelf zag ik deze afbeelding voor het eerst toen ik in de psychiatrie werkte. Een mooie, vlotte vrouw, waar je op het eerste gezicht niets aan merkte, haalde de ansichtkaart uit haar tas. Een beetje beduimeld, ze had hem ooit van een vriendin gekregen en droeg hem altijd bij zich. Wat ik een sombere voorstelling vond, was voor haar een bron van steun. ‘Als zelfs een engel gewond kan raken, is het niet zo gek dat ik iets blijk te mankeren. Als zelfs een engel gedragen moet worden, kan ik misschien ook hulp toelaten.’
In de adventstijd toont dit schilderij iets van de essentie van het Kerstfeest. We kunnen onze kleren voor het kerstspel schoonwassen, onze rol oefenen. We kunnen onze menu’s samenstellen, gasten uitnodigen en onze huizen versieren. Maar in wezen kunnen we alleen maar afwachten wat er van ons gevraagd zal worden, wat we nodig zullen hebben en wat uiteindelijk van deze dagen een feest zal maken. Kerst, culminatie van een tijd van verwachting, gaat over het doorkruisen van verwachtingen, over het totaal onverwachte. Over een onverwachte die naar ons toe komt, ons nodig heeft, en daarbij iets nieuws van ons vraagt. Niet altijd zal de rol die we krijgen ons bevallen. Wellicht zullen onze verwondering uitspreken zoals Maria tegen de engel. Misschien ook ons ongeloof en onze weerzin, zoals anderen in het geboorteverhaal van Jezus. Waar we op rekenen mogen is dat het spel van Kerst bevrijdend zal zijn. Wat er ook is gebeurd, de kinderen lopen naar het licht.

 

We zijn benieuwd naar uw tips. Reageer nu via Facebook.

 

Beate Rose

Redactielid van Open Deur en Predikant / geestelijk verzorger in het Jeroen Boschziekenhuis te ’s-Hertogenbosch

Meer over engelen in het kerstnummer van Open Deur.