Category Archives: Spiritualiteit

Wat wonderlijk hoe de geboorte van een boek kan verlopen. Het begon met  een artikel over stilte in Open Deur, het adventsnummer van 2011. Fijn onderwerp, dacht ik, maar al gauw merkte ik dat schrijven over stilte de stilte zelf toch te veel vulde.  Het werden 40 stappen, ieder van een enkele regel, hoogstens twee. In willekeurige volgorde, zomaar wat mogelijkheden om elke dag een heilig, stil, rustgevend moment in te lassen. In de hoop dat er in de stille tijd voor kerst aandacht zou zijn voor licht, voor aarden, voor rust. Van stap 1 ‘Altijd. Stilte ligt voor het oprapen.’ tot stap 40 ‘Psalm 131. Verstild ben ik en gerust: geborgen als een kind bij zijn moeder zo ben ik, als een kind.’.

Maar toen het artikel klaar en verschenen was, en het kerstnummer onder het volgende nummer op de stapel verdween bleef de stilte me toch roepen. Er was heel wat gezaaid met al die ideeën, en er borrelden nog regelmatig stille gedachten op. Ik zette stappen om een praktijk voor stiltecoaching op te zetten, deelde de kopietjes van het artikel uit, maakte een kaartspel van de afbeeldingen die erbij hoorden. Vond ondertussen die willekeurige 40 stappen te veel rijp en groen door elkaar.

En toen begon het dromen over een eigen boek. Als ik nou eens een vorm verzin om die stappen in te delen. Als ik er een mooi aantal van zou maken  49, of 52. Als ik het nog diverser maak, meer uitwerk, meer inhoud geef…  De schrijfader was aangeboord en niet meer te stuiten. Toen ik eenmaal wist dat ik bij Meinema met dit mooie plan terecht kon kwam er rust en vertrouwen: als ik zelf de stilte kan opzoeken, dan komt dat boek er wel.

Continue reading →

‘Christus op de koude steen? Nooit van gehoord.’ Deze opmerking was het begin van een nu al jarenlange speurtocht. Met zwaan-kleef-aan-effect. Door de inleidingen die ik over dit onderwerp houd, door gesprekken erover met mensen, door retraites en door foto’s die mensen mij toesturen is een gestage informatiestroom ontstaan. En een breed netwerk van zoekers: mensen die geraakt zijn door de afbeelding. Het begin van diepgaand luisteren naar mensen die geraakt zijn door de afbeelding en hier soms verrassend troost in vonden.

‘Christus op de koude steen’ is een afbeelding van een bijna naakte man, zittend op een verhoging – een rots of een muurtje –, met een doornenkroon op het hoofd. Het kan gaan om een houten of stenen beeld, een prent of een schilderij. Beelden en prenten zijn echter het meest gangbaar. Je komt ze bij ons vooral nog rond Venray en Kleve tegen. De afbeelding is de verbeelding van de Christusfiguur, vlak voor zijn kruisiging op Golgota. Een moment uit het leven van Jezus Christus dat niet in de Bijbel is terug te vinden. Joannus Molanus¹, werkzaam aan de universiteit van Leuven en schrijver van een van de toonaangevende handleidingen voor de beeldende kunst na het Concilie van Trente, beschrijft de beeltenis als een niet-bijbels maar wel zeer waarschijnlijk historisch moment uit Jezus’ lijdensweg. Het beeld werd niet verboden door het Concilie van Trente, wat opmerkelijk was in een tijd dat allerlei devoties, heiligen en afbeeldingen als onacceptabel werden bestempeld. En het blijft aanspreken, tot op de dag van vandaag. De beelden staan nu meestal in kerken en soms in kloosters. Een deel van de beelden is in musea en bij particulieren en zelfs bij antiquairs te vinden. De verspreiding is mondiaal. Continue reading →