Spiritualiteit

APK voor lichaam, ziel en geest

Stilte. Vaak ver te zoeken in deze tijd. Auto’s die langs razen, social media die voortdurend onze aandacht vragen en waar vind je nog een winkel zonder achtergrondmuziek? Wij zijn eraan gewend. Zozeer zelfs, dat we ons afvragen of alles wel in orde is, als we niets horen. Tijd om bezig te zijn met waar het werkelijk om draait: leren luisteren naar je eigen ‘ik’ en naar Gods stem. Wie heeft dat nog?

Ook Mirjam van der Vegt, stiltecoach en schrijver, moet soms echt even alles opzij zetten om de stilte te vinden. “Met kleine kinderen om je heen is het niet vaak stil.” Toch zoekt ze heel bewust de stilte op. “Die stilte geef ik mezelf cadeau. Mijn mooiste momenten zijn ’s avonds als ik bij mijn dochters in bed lig. Wanneer ze zijn ingeslapen blijf ik nog heel lang naar ze kijken en besef ik dat dit de mooiste momenten uit mijn leven zijn. En dat probeer ik iedere dag te doen.”

Het begin
Ruim zes jaar geleden werd Mirjam getroffen door een burn-out. En dat midden in de periode dat ze bezig was met het schrijven van het boek Schaduwvlucht en twee jonge dochters had die om haar aandacht vroegen. “Bijna alles was te veel, ik kon mijn armen niet meer bewegen. Het enige wat ik kon en moest doen, was rust nemen. En het voelde vreselijk. Want wie ben je nog als je niets kunt? Ik dacht dat stilstand gelijk stond aan achteruitgang. Maar integendeel, het bleek juist een vooruitgang te zijn.”

Ze leerde zichzelf beter kennen, ging terug naar de bron van haar eigen ‘ik’. Zo ondervond ze dat ze het iedereen naar de zin probeerde te maken. Het woordje ‘nee’ kwam niet in haar woordenboek voor. Maar gelukkig werd ze er niet van en ze besloot dat het anders moest. Ze maakte kennis met het kloosterleven en ontdekte de helende kracht van de stilte, maar vooral van Degene die je in de stilte ontmoeten kunt: God zelf. Die ervaring maakte dat ze na een paar jaar haar baan op durfde te zeggen en haar eigen bedrijf startte. Ze verdiepte zich meer in het
fenomeen stilte en probeert nu zoveel mogelijk mensen te laten ervaren hoe geweldig stilte is.

Stilte
Als ik Mirjam vraag wat stilte nu precies is, raakt ze op dreef. Terwijl ik bij stilte alleen denk aan de afwezigheid van geluid en het eerlijk gezegd saai vind, vertelt ze me dat het zo veel meer inhoudt. “Er zijn verschillende vormen van stilte. Jij hebt het nu over uiterlijke stilte, maar ik bedoel meer de innerlijke stilte en vrede. En stilte kan best saai zijn, maar dan moet je juist iets langer stil zijn. Dan ontdek je dat er meer te vinden is. Maar ik ben de laatste die ontkent dat stilte soms niet saai en taai is. Stilte is je eigen chaos ontdekken. En dat is pittig, want we worden niet graag geconfronteerd met onze rommel, onze fouten. Het is de kunst om er vrede mee te hebben, jezelf te aanvaarden zoals je bent, met het besef dat Jezus is gestorven om onze onvolkomenheden te overwinnen.”

Vervolgens legt ze me uit dat er drie treden van stilte zijn. “De eerste is ‘uiterlijke stilte’ de verademing. Het begin is heerlijk. De drukkende last van het ‘moeten’ valt van je af en je kunt er nog van genieten.” Dan volgt de ‘struikeling’. “De stilte grijpt je aan, houdt je als het ware een spiegel voor en dwingt je om naar jezelf te kijken. Velen wordt dat teveel. Ze haken af en pakken hun oude leventje weer op.” Maar de echte doorzetters komen tenslotte bij de derde tree, de ‘innerlijke stilte’, de tree van het bemind en geliefd zijn. “Dat is thuiskomen”, zegt ze met een glimlach. “De rust en vrede komen nu van binnenuit, regelrecht uit je hart. Je voelt je weer één met je eigen ‘ik’, de oorsprong van je bestaan. Het mooiste is, als mensen hun verbondenheid met God herontdekken. Voor mij geldt: juist in de stilte kan ik horen wat Hij tegen me zegt.”

God en stilte
God en stilte. Die twee kunnen niet zonder elkaar, aldus Mirjam. “God geeft vanaf het begin rust en stiltelessen mee voor de onrustige mens. Op adem komen tijdens de sabbat, sabbatsjaren, jubeljaren, manna rapen per dag, de feestdagen in ere houden. Steeds maar weer roept Hij op tot stilstand en vertrouwen. Het volk Israël moest stilstaan en Zijn wonderen aanschouwen, ze mochten Hem niet voorbij rennen in de woestijn, want Hij zou Zelf elke keer voor een rustplek zorgen. Ik geef hier zelf ook lezingen over, want het is jammer dat de stilte en de aandachtstrainingen ‘gekaapt’ zijn door oosterse religies. Rust en stilte kennen wortels tot in Genesis aan toe. Tijdens het schrijven van het Stiltedagboek ben ik verrast geraakt door wat de Bijbel daar allemaal over zegt.”
Ook ik moet bekennen niet of te weinig stil te staan. Mirjam knikt instemmend. “Er is iemand die niet graag wil dat we stil worden. De satan weet dat er vanuit Gods vrede grote wonderen mogelijk zijn en daarom doet hij zijn best ons daarvan te weerhouden. De innerlijke vrede is nodig om de geestelijke strijd te winnen. Naast de voorwaarde voor de strijd is het vaak ook de inzet van de strijd.”

Stiltetour
Afgelopen najaar reisde Mirjam het land door in het kader van de vernieuwde Stiltetour. Ook komend voorjaar trekken ze het land weer in. Zes avonden staat ze samen met Ronald Koops op het podium en begeleiden ze je samen, aan de hand van de Bijbel, door de stilte. Centraal staat de zoektocht naar de bronnen van je hart, die ze door middel van de Bijbel, muziek en interactieve oefeningen proberen te ontdekken. “Als ik zie dat mensen zijn thuisgekomen bij Jezus, als is het er maar één, dan voel ik me echt bevoorrecht dat ik dit werk mag doen. Wie ben ik dat God me op dat moment gebruikt. Maar vaak genoeg struikel ik zelf ook nog. Voor mij is het daarom ook een mooi moment als ik tijdens zo’n avond zelf weer tot rust mag komen bij God.”
Maar haar boeken en trainingen zijn niet zaligmakend. Ze zijn een middel om je te helpen met oefenen. Mirjam leert je te luisteren naar je hart en te ontdekken wie je nu eigenlijk bent, wat God je te zeggen heeft. De sessies berusten op de eerder genoemde treden van stilte. En het is niet zo dat je nu een uur lang stil moet zijn. Wandelingen, verhalen, een massage, benedictijns timemanagement, zijn zomaar een greep uit alle mogelijkheden. “Er komen mensen met allerlei vragen. Mensen die uit balans zijn, tegen een burn-out aan zitten, zich weer willen verwonderen over het leven, mensen die niet weten hoe ze in de stilte God moeten zoeken, mensen die heel bang zijn voor de stilte. Een stiltetraining is een APK voor lichaam, ziel en geest. Alle aspecten komen aan bod. Het is een cadeautje aan jezelf.”

Naar aanleiding van: Koester je hart, 40 stiltetips voor je leven en Stiltedagboek, 365 Bijbelmeditaties; Mirjam van der Vegt; Uitg. Boekencentrum.

Meer informatie over de stiltetour en -trainingen:
www.mirjamvandervegt.nlwww.stiltetour.nl

Dit interview is met toestemming overgenomen uit Reveil, onafhankelijk, interkerkelijk maandblad. Wij zijn de redacteur en interviewer Daniëlle Heerens erkentelijk voor de mogelijkheid tot publiceren.