Veertigdagentijd

6e dag van de Veertigdagentijd

Het hijgend hert

Psalm 42:2

Wie kende niet dat ‘hijgend hert, der jacht ontkomen’? Altijd al zag ik het arme dier weghollen voor de jager, kop en gewei in de nek, de neusgaten opengesperd van dorst door de inspanning. Inmiddels is dat hert ingeruild, in een nieuwe berijming, voor ‘de moede hinde’.  En inderdaad, de originele psalm spreek inderdaad van een vrouwtjesdier, zonder gewei, minder martiaal, kwetsbaarder misschien. En het dier smacht, reikhalst.
Maar niet ‘naar de frisse waterstromen’ van vroeger. Veelvuldig zijn de afbeeldingen bij deze psalm, waarbij een hert getekend of geschilderd werd naast een beek of riviertje. Maar ook hier weer: de originele psalm spreekt van ‘beddingen van of voor water’.  In het vaak dorre en droge Bijbelse landschap is dat verschijnsel veelvuldig: lege beekbeddingen, uitgesleten in de bodem van zand en rotsen. En maar heel af en toe staat daar water in, wanneer ze na een zware lenteregen plotseling bruisend volstromen. Psalm 126 gebruikt dat beeld ook: zoals de wadi’s in de woestijn plotseling volstromen met water, breng zo een ommekeer te weeg in onze gevangenschap.
Het dorstige en kwetsbare dier staat dus bij een lege bedding! En het smacht. Een mens smacht naar iets, dat hij niet, nog niet, heeft. Het is een reikhalzend verlangen. In het beeld van deze psalm: naar het water dat er niet is, nog niet. En dat is hier precies het punt van vergelijking: zo verlangt ‘mijn ziel’, dat is: zo verlang ik met heel mijn wezen, mijn existentie naar God, die er niet is. Hij is afwezig! Hij bestaat in de herinnering, én leeft in de verwachting, maar op dit moment zelf ontbreekt Hij. Ditzelfde smachten vinden we ook in Psalm 63: ‘naar U blijf ik zoeken, mijn ziel dorst naar U, mijn vlees smacht naar U, in een land uitgedroogd’.
Beide psalmen vertellen van de ervaring van verlorenheid, van dreigende ondergang, van nacht en duister. Beide psalmen leven van de herinnering van Gods nabijheid. Reden genoeg om ook in zijn afwezigheid niet te wanhopen. En waarom zou ook niet Jezus’ roepen aan het kruis ‘Mij dorst’ bij hem opwellen als een citaat uit deze psalmen?

 

Sytze de Vries publiceerde diverse uitgaven, waaronder de serie Bij gelegenheid. Klik hier voor het totaaloverzicht.