Geen categorieOverige

Dag 7 – Veertigdagentijd met de kinderen

De veertigdagentijd is een goede gelegenheid om je als gezin voor te bereiden op Pasen. Door bij het vasten stil te staan, kunnen we meer gaan begrijpen van wat Pasen voor onszelf en voor iedereen in de wereld betekent. Er zijn verschillende mogelijkheden om je in de veertigdagentijd voor te bereiden op Pasen.

De dood verslagen
Veertigdagentijd wordt ook wel lijdenstijd of vastentijd genoemd. Bij de rooms-katholieken heette het de vastentijd, omdat men dan minder of soberder at. Bij de protestanten werd het lijdenstijd genoemd, omdat ze lazen en nadachten over wat Jezus allemaal had meegemaakt voor het Pasen werd. In de eerste eeuwen van het christendom is het gebruik ontstaan om in de periode vanaf Aswoensdag tot aan Pasen, veertig dagen, de zondagen niet meegeteld, te vasten. Op zondagen wordt en werd niet gevast omdat dat een feestdag is; daardoor is het vasten ook beter vol te houden. De nu gangbare naam van veertigdagentijd is afkomstig van deze vastendagen.
In de Rooms-Katholieke Kerk worden op Aswoensdag de palm(buxus)takjes van vorig jaar Palmzondag verbrand. Het was vorig jaar een teken van blijdschap, nu een teken van dood. As is echter ook teken van leven, het maakt de grond vruchtbaar. Men krijgt een askruisje, op het voorhoofd of de handpalm, tijdens de kerkdienst. Het askruisje herinnert aan Jezus’ dood, en aan het feit dat de dood verslagen is door Jezus’ opstanding.

Zes lijdenskaarsen
Tijdens veertigdagentijd kun je als symbool zes kaarsen op een standaard neerzetten, die op de eerste lijdenszondag allemaal aangestoken worden. Iedere volgende zondag steek je één kaars minder aan. Daarmee laat je zien dat het lijden en sterven van Jezus steeds dichterbij komt. Het wordt steeds donkerder. Maar met Pasen schijnt Gods licht weer stralend in de wereld; Hij is opgestaan en alle kaarsen branden weer.
Een eenvoudige kaarsenstandaard maak je van een balkje van ongeveer veertig centimeter lengte. Boor daar zes ondiepe gaten in met de diameter van een kaars en klaar is de standaard.

Veertigdagenboekje
Sommige kerken hebben een veertigdagenboekje, waarin bijbelgedeelten en teksten staan om te lezen, liederen om te zingen enzovoort. Je kunt ook zelf een boekje maken, bijvoorbeeld door in een schrift bijbelstukjes, liederen, een spel en knutselideeën op te schrijven.

Vasten
In de veertigdagentijd kunnen we extra tijd vrijmaken door te vasten. Vasten kan op allerlei verschillende manieren. Zeker met kinderen is het belangrijk afwisseling aan te brengen. Praat er samen over wat vasten is en waarom je wilt vasten.

Gespreksonderwerpen kunnen zijn:

  • Waarom vasten mensen?
  • Wat is vasten precies?
  • Waarom willen wij vasten?
  • Hoe kun je vasten?
  • Op welke manier willen de kinderen vasten, wat willen ze een poosje niet eten of doen?
  • Geef ieder daarbij de vrijheid om zelf iets te kiezen, ook de ouders.
  • Hoelang willen we vasten? Ook hierbij kan per gezinslid verschil zijn.

Wat doen we met de tijd of het geld dat zo vrijkomt?Als kinderen zelf een keuze maken om te vasten, is het makkelijker voor ze om zich eraan te houden. Vooral ook als de periode kort is en de manier van vasten te overzien. Vasten is niet leuk, je moet er iets voor overhebben, maar het geeft ook bijzondere momenten met God en met elkaar en is daardoor heel waardevol. Willen kinderen niet, geef ze de vrijheid niet mee te doen. Laat zien hoe jij er mee omgaat en wat het voor jou betekent.
In de veertigdagentijd kun je ook verschillende vormen van vasten afwisselen, korte periodes zijn voor kinderen makkelijker vol te houden. Je kunt bijvoorbeeld een week geen tv kijken, in plaats daarvan kun je samen spelletjes doen. Je kunt ook een week geen toetjes eten, maar zingen na de maaltijd of de overgebleven tijd besteden aan bijbellezen en/of bidden.

Mogelijkheden van vasten in een gezin:

  • Minder of geen televisie kijken voor een bepaalde tijd.
  • Een paar dagen niet computeren.
  • Geen toetjes.
  • Geen broodbeleg, net als kinderen in arme landen
  • Een maaltijd per dag overslaan.
  • Een weekend niet eten, wel drinken, ook bouillon; kinderen in arme landen krijgen ook soms dagen geen eten.
  • Geen snoep of lekkers tussendoor.
  • Geen chocolade eten.
  • Geen prik of limonade, maar alleen water tussendoor drinken.

Als je vast, geef dan ook invulling aan waarom je vast en gebruik de tijd die je erdoor overhoudt voor iets bijzonders.

Andere mogelijkheden voor de veertigdagentijd:

  • Verzamel samen gebedspunten en neem een keer extra tijd om samen te bidden.
  • Zing en lofprijs samen.
  • Lees of laat kinderen verhalen voorlezen, over het leven en lijden van Jezus.
  • Beleef samen een bijbelverhaal door het als toneelspel te spelen.
  • Luister samen naar passiemuziek of maak zelf muziek.
  • Kijk met kinderen vanaf een jaar of acht naar een film over het leven van Jezus en praat erover door.
  • Maak een potje waarin het geld gaat wat uitgespaard wordt door het vasten.
  • Kies met elkaar een doel waar dat geld naar toegestuurd wordt.
  • Lees of vertel verhalen over het doel waar je voor spaart.

Vasten in de bijbel
De joden hebben volgens de Thora één verplichte vastendag, Grote Verzoendag (Jom Kippoer). Ook nauwelijks gelovige joden houden die dag in ere. Daarnaast vastten in Jezus’ tijd de discipelen van Johannes de Doper en de farizeeërs een of twee dagen per week, Jezus’ volgelingen deden dat niet (Marcus 2:18-20).
In het Nieuwe Testament lezen we regelmatig dat er gevast wordt. Er zijn echter geen vaste of verplichte dagen. Men gebruikte het om dichter bij God te komen (Mat. 6:16-18).
Als je niet eet, heb je tijd over voor iets anders. Vasten in de bijbel betekent meer tijd met God bezig zijn dan anders, door bidden en/of bijbellezen. Het vasten voor Pasen is een herinnering aan de veertig dagen die Jezus in de woestijn doorbracht (Mat. 4:1-11) om na te denken over zijn taak. Het getal 40 in de bijbel geeft vaak een periode van bezinning aan. Vasten is dan ook een manier om na te denken over wat werkelijk belangrijk en waardevol is in het leven. Het is een tijd van vernieuwing, om je weer helemaal op God en Jezus te richten, je om te keren.
Zodat je Pasen met een blij hart kunt vieren.

Bron: Site van der Gugten, Tineke Lous en Annette Noordhof, Van feest naar feest. Vieren in het gezin